ویکی پیانو
بدون نظر مشاهده

راپسودی در آبی Rhaspody in blue


راپسودی در آبی (Rhaspody in blue) فیلمی است محصول سال ۱۹۴۵ به کارگردانی ایروینگ راپل که بر اساس زندگی جرج گرشوین آهنگساز آمریکایی ساخته شده است. از هنرپیشگان این فیلم میتوان به رابرت آلدا و الکسی اسمیت اشاره نمود.

Rhapsody_in_Blue_cover

راپسودی در آبی (به انگلیسی: Rhapsody in Blue) یک قطعهٔ موسیقی نوشته شده توسط جرج گرشوین در سال ۱۹۲۴ برای پیانو سلو و گروه جاز است.
از آنجائیکه گرشوین نوازنده پیانو و آهنگساز موسیقی جز بود و خود توانایی لازم برای تنظیم اثرش را نداشت، از فرد گروفه (Ferde Grofe نوازنده پیانو، آهنگساز و تنظیم کننده موسیقی آمریکایی) در سالهای ۱۹۲۴، ۱۹۲۶ و نهایتا در سال ۱۹۴۲، سه بار برای تنظیم این قطعه برای ارکستر استفاده نمود.
این قطعه به عنوان مشهورترین اثر کلاسیک گرشوین، نام او را به عنوان یکی از آهنگسازان بزرگ در تاریخ موسیقی ثبت نموده است.
وایتمن پیش از آن در کنسرت Scandals of 1922 (به معنی رسوایی های سال ۱۹۲۲) با گرشوین همکاری نموده بود. او در همان سال به شدت تحت تاثیر اپرای کوتاه Blue Monday گرشوین قرار گرفته بود و در حقیقت از همان زمان به کارهای گرشوین علاقمند بود.

گرشوین در آن زمان مشغول کار بر روی قطعه Sweet Little Devil بود و قرار بر این بود که این قطعه برای تاریخ ۲۱ ژانویه آماده و در نیویورک اجرا شود. پیش از آن نیز در ۷ ژانویه یک اجرای آزمایشی در بوستون داشت و به همین دلیل وقت کافی برای ساخت قطعه ای جدید را نداشت.

در سوم ژانویه همان سال برادر جرج، آیرا گرشوین (Ira Gershwin) به هنگام خواندن مطلبی با عنوان “موسیقی آمریکایی چیست؟” در روزنامه New York Tribune متوجه موضوعی شد. مطلب راجع به کنسرت وایتمن بود که در آخرین پاراگراف آن اینگونه آورده شده بود که :

“جورج گرشوین بر روی این پیانو کنسرتوی جز مشغول به کار است و آروین برلین (Irving Berlin) در حال نوشتن شعر و ویکتور هربرت (Victor Herbert) در حال کار بر روی یک قطعه موسیقی دیگر آمریکایی است.”

آیرا صبح روز بعد طی تلفنی به گرشوین اطلاع داد که یکی از رقبای وایتمن به نام وینسنت لوپز (Vincent Lopez) تصمیم دارد ایده برگزاری این کنسرت را برباید و به همین دلیل به هیچ وجه نباید وقت را تلف نمود. بدین ترتیب جورج گرشوین نهایتا مجبور به ساخت این اثر شد.

از آنجائیکه گرشوین برای ساخت راپسودی در آبی چند هفته بیشتر زمان در اختیار نداشت، با عجله مقدمات نوشتن را آغاز کرد. در حقیقت ایده اصلی راپسودی آبی در قطار به هنگام سفر به بوستون به ذهن گرشوین خطور کرد، او خود در این باره اظهار داشته :

“در قطار نشسته بودم و به صدای تلق تلق چرخ ها، صدایی که معمولا برای آهنگسازان مهیج است، گوش سپرده بودم. به ناگهان ساختار کلی راپسودی از آغاز تا پایان از ذهنم گذشت، آنرا در ذهن مرور کردم و بی درنگ بر روی کاغذ پیاده نمودم. زمانی که به بوستون رسیدم، طرح کلی و مفهو م اصلی این قطعه کاملا برایم جا افتاده بود. “

گرشوین در تاریخ ۷ ژانویه کار بر روی نسخه اصلی این اثر برای دو پیانو را آغاز نمود. پس از گذشت چند هفته کارش به پایان رسید و آنرا به فرد گروفه (Ferde Grofé) برای تنظیم نهایی ارکستر تحویل داد، گروفه در چهارم فوریه، تنها هشت روز پیش از زمان اجرای اصلی کار را به پایان رساند.

اولین اجرای راپسودی در آبی
Rhapsody in Blue اولین بار در ۱۲ فوریه ۱۹۲۴ توسط پاول وایتمن و ارکسترش (Palais Royal) تحت عنوان “تجربه ای در موسیقی مدرن” در سالن ائولین (Aeolian Hall) نیویورک اجرا شد. این رویداد به دلیل اینکه اولین اجرای راپسودی آبی محسوب می شود، در عرصه موسیقی از اهمیت تاریخی برخوردار است.

در سخنرانی که وایتمن پیش از اجرای کنسرت در حضور منتقدان موسیقی و روشنفکران آن زمان ارائه داد، هدف اصلی کنسرت پرداختن به جنبه آموزشی عنوان شد:

“حداقل از آنجائیکه این اثر بگونه نوشته و تنظیم شده که برای عوام به آسانی قابل درک است، سبب لذت بردن آنها از سمفونی و اپرا می گردد و برای ما نیز قدم مثبتی در عرصه موسیقی خواهد بود. “

این برنامه نسبتا طولانی، شامل ۲۶ موومان مجزا بود که در دو بخش و ۱۱ قسمت اجرا شد.

خستگی حاضرین در سالن، نوای کلارینت و بداهه نوازی گرشوین
راپسودی آبی، قطعه یکی مانده به آخر بود و از آنجائیکه قطعات دیگر اکثرا به هم شبیه بودند و سیستم تهویه سالن نیز از کار افتاده بود، به تدریج نوعی حالت کسالت در حضار پدید آمده بود. به ناگهان نوای کلارینت که حکایت از آغاز “راپسودی آبی” داشت، در سالن طنین افکند و هیجان حضار را برانگیخت. زمانی که تکنواز کلارینت به آرامی وارد نت بی بمل (Bb) شد، فریاد تحسین حضار به گوش رسید.

پس از آن راپسودی، توسط گروه وایتمن به انضمام بخشی که به سازهای زهی اختصاص داشت اجرا شد. گرشوین که خود نوازندگی پیانو را بر عهده داشت، به هنگام نوشتن راپسودی یکی از صفحات مربوط به تک نوازی پیانو را جهت بداهه نوازی خالی گذاشته بود، او در هنگام اجرا از استعداد درخشان و خلاقیت کم نظیرش در زمینه بداهه نوازی بهره جست و موفق به انجام کاری شد که این اجرا را به صورت ماندگار در اذهان زنده نگه داشت.
اجرای این قطعه نظرات و انتقادات متعدد اهالی موسیقی را در زمان خود به همراه داشت. اولین دونز (Olin Downes) منتقد مشهور موسیقی در روزنامه نیویورک تایمز درباره این کنسرت نوشته است :

“این اثر نشان از استعدادی خارق العاده دارد، آهنگساز جوانی را به ما می نمایاند که موانع و محدودیت های قراردادی را درنوردیده و به شکلی کاملا مفهومی، قطعه ای اصیل تهیه نموده است.”

“اولین تم یک موسیقی برای رقص نیست، بلکه بیان یک طرز فکر، یا حتی چندین طرز فکر مختلف است که با یکدیگر ادغام شده و شنونده فریب میدهد.”

“به نظر من در تم دوم بخشی که همزمان به کلیه سازها اختصاص داده شده، کمی طولانی به نظر می رسد و بخش پایانی کار می توانست با تدارکات بیشتری مفهوم و قدرت اثر را حفظ کند.”

“به هر حال اجرای این اثر، نفس حاضرین در سالن را از شدت هیجان در سینه ها حبس نموده بود. آنها در پایان با تشویق و هیاهوی بسیار از کار جدید این نابغه تازه کشف شده عرصه آهنگسازی تجلیل نمودند.”

نظرات منفی
برخی از منتقدین و علاقمندان موسیقی نظرات مثبتی نسبت به این کنسرت نداشتند و آن را چیزی جز موسیقی سبک سیاه پوستان نمی دانستند. روزنامه New York Tribune در روز پس از کنسرت در این مورد نوشت:

” تم های قطعه ضعیف، مبتذل و قراردادی بودند. هارمونی ها یا کاملا بی روح یا سرشار از احساس بودند. کنترپوان های بی دلیل و شلوغ در هارمونی و ملودی های مرده، بسیار گنگ و مبتذل به نظر می رسیدند!”

Gershwin-Crawford.RhapsodyInBlue.05

نظر بدهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. قسمت های ضروری با علامت *مشخص شده اند *

یک × پنج =

RELATED ARTICLES
تماس با ما
تلفن:32523891 -026
ایمیل :info@wikipiano.ir
وب سایت:www.wikipiano.ir
خبرنامه

Back to Top